“TOPLUM 5.0”A HAZIR MISINIZ?

 “TOPLUM 5.0”A HAZIR MISINIZ?

Türk ekonomisinin, üzerimize doğru hızla yaklaşmakta olan “Sanayi 4.0” devrimine ne kadar hazırlıklı olduğunu sorguluyoruz sürekli… Bu yeni sanayi devrimi yapılanmasında; esneklik, üretkenlik, hız ve kalite öne çıkacak. Etkin bir üretim sistemi için; güvenlik, daha iyi çalışma koşulları, işbirliği ve inovasyon kapasitesi gerekecek.

Bu süreçten en çok etkilenecek ekonomilerin, Türkiye gibi “gelişmekte olan ülkeler” olacağını söylemek güç değil. Zira, emek yoğun sektörlerin hakimiyetinde olan ve katma değer sorunu yaşayan ülke ekonomileri, paradigmalarında köklü değişimler yaşamak zorunda kalacak. Geri dönülemez yolun başında olduğumuzu kavrayamayanların işi gittikçe zorlaşacak. Bugün “meslek” ya da “iş” olarak bilinen pek çok uğraş tarihe karışacak. Yani vasıflı, eğitimli olmak da başlı başına işe yaramayacak.

// TOPLUM DA DEĞİŞECEK 


Son üç yılda yaşadığı beş seçimden başı dönen Türkiye, siyaset ve darbe hayhuyu içinde bu konularla ne kadar alakadar, emin değilim. Ama dünyada bambaşka konu başlıklarının konuşulduğunu biliyoruz.

İşte size örnek: “Toplum 5.0”…

Birkaç yıldır farklı kaynaklarda kulağımıza takılan, ne olduğunu ve “Sanayi 4.0” ile nasıl bağ kurulduğunu anlamaya çalıştığımız bir kavram “Toplum 5.0” (Society 5.0.).

Japonya başta olmak üzere gelişmiş ülkeler, “Sadece sanayiyi dönüştürerek toplumsal kalkınmayı gerçekleştirmemiz mümkün değil” anlayışından hareket ediyorlar.

Müthiş isabetli tespit bu!

Sanayi devrimi, eğitim sistemleri eliyle toplumları da değiştirmezse başımız büyük belada demektir.

Şimdi ülkemiz için kötü bir eğlenceye hazır mısınız?
 

// SÜPER AKILLI TOPLUM

Avcı Toplumu ile başlayan insanlık çağı, bugün artık bilgi toplumundan süper akıllı topluma geçiş yapma sürecinde. “Toplum 5.0” kavramı, işte bu “süper akıllı toplum”un tanımını yapıyor. İlk kez Japonya’da kayıtlara geçmiş bir kavram…

Bu ülkenin farkı ise şurada: Onlar, Almanya ve diğer ülkelerden farklı olarak, Sanayi 4.0’ın sanayi ve iş dünyasına etkilerinin yanında toplumsal ve gündelik yaşamın etkilerine de kafa yoruyorlar. Yani Japonlar, Sanayi 4.0’ı konuşurken bizim gibi mezarlık yanından geçerken ıslık çalmıyorlar.

Japonya’nın, Sanayi 4.0’ı toplumsal açıdan ele alması temelde 3 nedene; ülkenin yaşlanan nüfusuna, doğal afetler açısından çok riskli bir coğrafyaya sahip olmasına ve çevre kirliği ile enerji maliyetlerinin getirdiği sorunlara dayanıyor. Toplum 5.0, Sanayi 4.0’ın getirdiği teknolojik yenilikleri topluma en verimli şekilde entegre ederek, ülkenin geleceğini yıkıma uğratabilecek kadar ciddiyet teşkil eden bu sorunları ortadan kaldırabilecek bir devrim olarak değerlendiriliyor.

“Toplum 5.0”, dijitalleşmenin ve robotların etkisini demografik, ekonomik, etik ve sosyolojik yönden değerlendirerek, insanların makine ve robotlarla ilişkisinin en verimli biçimde sağlandığı “süper akıllı toplum” modelini öneriyor. Bu bağlamda, Toplum 5.0, bilgi toplumundan süper akıllı topluma geçişi ifade ediyor.

// İŞTE GERÇEKLERİMİZ

Türkiye’deki ilk 500 büyük sanayi kuruluşu içinde yüksek teknolojili ürün üreten şirketlerinin sayısı sadece 12. Sanayi altyapısı hâlâ “Endüstri 2.0” seviyesinde olan Türkiye’nin, yukarıda bahsettiğim süper akıllı topluma geçmesi pek mümkün görünmüyor?

Bu can yakıcı soruyu yanıtlarken, bilimsel verilerden hareket etmekte fayda var.

OECD verileri ve PISA endeksine göre Türkiye’de 15 yaş üstü öğrenciler, 72 ülke içinde fen bilimlerinde 43’üncü,   matematikte 44’üncü, okuma yeterliliğinde 42’inci, genel ortalamada ise 45’inci sırada… Yani KENDİ DİLİNDE OKUDUĞUNU ANLAMAYAN öğrenci topluluğu ile karşı karşıyayız.  Son 15 yılda eğitim sistemi beş kez köklü şekilde değişen Türkiye’de, öğrencilerin bu düzeyini sorgulayıp onları suçlamak kadar mantıksız bir iş olamaz bana göre. Akılcı değil nakilci, sorgulayıcı değil ezberci bu sistemdir suçlamamız gereken…   

Bu gerçeklerle yüzleşmediğimiz sürece korkarım, fert başına milli geliri 10 bin dolara takılmış bir ülke olarak kalmaya devam edeceğiz... 

Fen bilimlerinde, matematikte bu düşündürücü seviyede olan öğrenci topluluğu, Türkiye’yi dünyanın ilk 10 ekonomisi içine sokabilir mi?

Ülkeyi zenginleştirebilir mi?

Dillerden hâlâ düşmeyen 2023 hedeflerine ulaştırabilir mi?

Yüksek teknolojili ürün ihracatını, %3 gibi acınası bir seviyeden yukarı çekebilir mi?

Yanıtlarınızı işitir gibiyim…